Veerkracht. Verbinding. Groei.
Inleiding strategische pijler Organisatieontwikkeling
Naast de drie inhoudelijke strategische pijlers kent de strategie een pijler gericht op de organisatie Plantum en de positionering in de omgeving waarin Plantum werkt. Het gaat daarbij om de structuur van de vereniging en haar externe samenwerkingsverbanden.
Het algemeen bestuur heeft het afgelopen jaar gewerkt aan de uitwerking van de in 2024 ingezette structuurwijziging. Hiermee heeft het strategische overleg over de prioriteiten een plaats gekregen in de vereniging met het instellen van de Strategie Adviesgroep.
Organisatie
Bij de vereniging Plantum is algemene ledenvergadering het hoogste besluitvormende orgaan. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van de vereniging en vertegenwoordigt de vereniging in en buiten rechte. Het bureau in Gouda bestaat uit 21 personen. Zij ondersteunen de verschillende groepen en vertegenwoordigen de vereniging in bestuurlijke, politieke en maatschappelijke discussies. Bij de vereniging zijn verder zo’n duizend vrijwilligers van lidbedrijven nauw betrokken. Zij zijn actief in besturen, (hoofd)commissies en werk-, project- en gewasgroepen.
In 2024 en 2025 is door de vereniging, het algemeen bestuur, en afdelingsbestuurders en hoofdcommissie voorzitters gewerkt aan het verduidelijken van de structuur van de vereniging en het creëren van een platform om gezamenlijk na te denken over de strategische prioriteiten. De strategische adviesgroep is in 2025 voor het eerst bijeengekomen.
In de nieuwe structuur ziet de zeggenschap van Plantum er als volgt uit (oranje is nieuw):
- De algemene ledenvergadering is het hoogste orgaan en besluit over de verenigingsstrategie, begroting en de benoeming van het algemeen bestuur.
- Het algemeen bestuur heeft de operationele leiding met betrekking tot de verenigingsstrategie, financiën, personeel en inhoudelijk-strategische beslissingen.
- De afdelingsbesturen zijn verantwoordelijk voor afdelingsspecifieke zaken, inclusief projecten en afdelingsfinanciën en de voordracht voor leden van het algemeen bestuur, de hoofdcommissies en de gewasgroepen. De afdelingsbestuurders nemen deel aan de Strategie Adviesgroep.
- De hoofdcommissies bespreken specialistische inhoud inclusief operationele beslissingen. De voorzitters nemen deel aan de Strategie Adviesgroep.
- De strategische adviesgroep adviseert het algemeen bestuur over de invulling van de Plantum-strategie.
- De gewas-/projectgroepen bespreken gewas-/projectspecifieke zaken, adviseren en formuleren acties.
- Het bureau is uitvoerend op alle terreinen.
Personele zaken
De vacatures die in 2024 en 2025 zijn ontstaan zijn opgevuld en de nieuwe collega’s zijn vertrouwd geraakt met de dossiers waarvoor zij verantwoordelijk zijn. De laatste vacatures zijn ook opgevuld met de komst van Guldane Ata als ondersteuning bij Communicatie en met Jan Wouter van Eck als beleidsmedewerker Gewasgroepen. Jan Heijdra, de opvolger voor Wil de Wit, die in 2026 met pensioen gaat, wordt nu al ingewerkt op de financiële zaken.
Bestuurlijke vertegenwoordigingen
Plantum is bestuurlijk betrokken bij een aantal voor de sector belangrijke organisaties. Zo heeft het bureau bestuurlijke verantwoordelijkheid in Naktuinbouw, de NAK, PlantNet International, BO-Akkerbouw, Stichting CSAR, TKI-T&U, Seed NL, Greenports NL en EU Plant en in vele commissies en werkgroepen. Na zes jaar is het lidmaatschap van de Sociaal Economische Raad in 2024 overgegaan naar een collega bestuurslid van PlantNet International.
Daarnaast draagt Plantum leden voor als bestuursleden bij deze en andere organisaties, zoals VNO/NCW (Jaap Mazereeuw), International Seed Federation (ISF) (Bert-Jan van Dinter) en sectorraden en commissies bij de keuringsdiensten. Ook treedt Plantum op als ‘observer’ in besturen, zoals dat van het Communautair Kwekersrechtbreau (CPVO), en via ISF of Euroseeds bij de International Treaty Commission on Genetic Resources en bij UPOV. Bureaumedewerkers dragen ook inhoudelijk bij aan alle commissies van Euroseeds en aan ‘coordination groups’ van ISF. Deze taken worden als essentieel gezien voor het optimaal vertegenwoordigen van de sector en worden ook het komend jaar voortgezet.
Financieel en operationeel beheer
Het financieel beheer van de vereniging is een belangrijke taak van het bureau. Dit gaat zowel om het innen van contributiegelden en andere baten, als om het scherp bewaken van de uitgaven. De financiële positie van Plantum is gezond, maar er zijn de komende jaren wel een paar uitdagingen. Personeelskosten maken een steeds groter deel uit van het beschikbare budget. Daarnaast is de ICT-omgeving een permanent punt van aandacht, zowel wat betreft effectiviteit als veiligheid en de kosten daarvan.
Communicatie
Alle inspanningen op het gebied van communicatie moeten bijdragen aan positieve beeldvorming en een betrouwbare positionering van de sector op basis van feiten. Dat wordt steeds meer relevant aangezien het imago van de land- en tuinbouw het afgelopen jaar verder onder druk is komen te staan in media, maatschappij en politiek.
In de hoofdcommissie Imago staat dit onderwerp hoog op de agenda. De commissie heeft centrale thema’s gedefinieerd met betrekking tot de sector die spelen in de maatschappij en deze thema’s van feitelijke actuele content voorzien. De volgende stap is om op basis hiervan publieksmedia buiten de sector hiervoor te interesseren. Naast deze proactieve inzet vindt met verschillende brancheorganisaties nauwe afstemming plaats om snel te kunnen reageren op onjuiste informatie.
Met ‘Groene Kracht Vooruit’ zijn we het derde jaar in gegaan. De campagne – gericht op politiek en beleidsmakers – laat goede cijfers zien over het bereik bij de doelgroep. In aanloop naar de verkiezingen in oktober 2025 wordt speciaal campagnemateriaal ontwikkeld vanuit de thema’s energie, arbeid en gewasbescherming. Bij initiatieven die ook gericht zijn op de politiek werken Communicatie en Public Affairs & Politieke Foresight nauw samen.
Met de komst van Guldane Ata ter ondersteuning bij Communicatie is flinke vooruitgang gemaakt met de inzet van sociale media voor Plantum. De structuur, regelmaat en meer visuele aanpak op LinkedIn heeft resultaat: de belangstelling en het aantal volgers stijgt. Het doel van de inzet op LinkedIn is brede zichtbaarheid voor de sector en de waarde van de sector en trots en verbinding met de leden. Onderzocht wordt of naast LinkedIn andere sociale media kunnen bijdragen aan deze doelen.
In 2026 bestaat Plantum 25 jaar. We zullen verschillende activiteiten organiseren om dit heugelijke feit te vieren en de waarde van onze sector breed onder de aandacht te brengen.
Public Affairs & Politieke Foresight
De maatschappelijke vraagstukken waarmee de sector zich bezighoudt – zoals voedselzekerheid, duurzame productie, strategische autonomie, innovatie en handel – zijn niet alleen urgenter geworden, maar ook het onderwerp van steeds directer, sneller en technocratischer beleid. In dit krachtenveld heeft Plantum het afgelopen jaar opnieuw intensief geïnvesteerd in het versterken, verdiepen én activeren van haar strategisch netwerk.
Gezien de toenemende invloed van het Europees Parlement op dossiers die onze sector direct raken, organiseerde Plantum, samen met de Ambassadeursclub, een studiereis naar Straatsburg. Een reis die inzicht bood in de Europese besluitvormingsprocessen en politieke dynamiek én zorgde voor verbinding met Europarlementariërs. De combinatie van inhoudelijke dialoog en persoonlijke ontmoeting versterkt de belangenbehartiging en resulteerde in vervolgafspraken en werkbezoeken van Nederlandse Europarlementariërs aan bedrijven in de sector. Deze vorm van wederkerige relatieopbouw stelt Plantum in staat om steeds sneller, gerichter en met inhoudelijke autoriteit in te spelen op beleidsontwikkelingen – zowel nationaal als Europees.
Met de start van de hoofdcommissie Public Affairs & Politieke Foresight wordt Public Affairs een integraal onderdeel van de inhoudelijke en toekomstgerichte agenda van de sector. De commissie bundelt kennis en ervaring uit de volle breedte van de sector en fungeert als centraal platform voor het signaleren van politieke trends, het ontwikkelen van gezamenlijke standpunten en het bouwen aan duurzame relaties met politici, beleidsmakers en stakeholders. Het komend jaar wordt hard gewerkt aan een strategisch public affairs-plan.
Tegelijkertijd vereisen de val van het kabinet en de verkiezingen in oktober snelle en doordachte actie: de hoofdcommissie richt zich de komende maanden op het (her)opbouwen van relaties met nieuwe Kamerleden en bewindspersonen, het agenderen van sectorale prioriteiten richting een regeerakkoord en de zichtbaarheid van de sector in het complexe krachtenveld van een nieuwe kabinetsperiode.
