25 jaar Samen Groeien

Toegang tot en vrije uitwisseling van genetische bronnen vormen de basis voor innovatie in de plantenveredeling. Een brede genetische diversiteit is essentieel om rassen te ontwikkelen die bijdragen aan voedselzekerheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit en een duurzame landbouw. Internationale afspraken zoals het ITPGRFA en het Biodiversiteitsverdrag (CBD) spelen daarbij een belangrijke rol, mits zij werkbaar blijven voor onderzoek, veredeling en internationale samenwerking.

In 2025-2026 heeft Plantum zich ingezet om het belang van genetische bronnen nadrukkelijker op de nationale en internationale agenda te krijgen. Dit gebeurde onder meer via gesprekken met beleidsmakers, de voorbereiding van internationale onderhandelingen en de samenwerking met partners binnen de overheid, kennisinstellingen en sectororganisaties. Daarnaast is gestart met het opstellen van een white paper, samen met een brede klankbordgroep van betrokken partijen, om het belang van toegang tot genetische bronnen en een werkbaar stelsel voor Access and Benefit Sharing (ABS) verder te onderbouwen.

Ook in 2026-2027 blijft Plantum zich inzetten voor een evenwichtige en toekomstbestendige uitvoering van internationale afspraken rond genetische bronnen. Een belangrijk aandachtspunt daarbij is de verdere uitwerking van afspraken over Digital Sequence Information (DSI) binnen het ITPGRFA en het CBD. Plantum zet zich ervoor in dat nieuwe regelgeving innovatie ondersteunt en de toegang tot genetisch materiaal niet onnodig belemmert. Daarnaast wordt het white paper van de ABS-klankbordgroep gepresenteerd als basis voor verdere beleidsontwikkeling en dialoog.

De commissie Genetische Bronnen fungeert daarnaast als platform voor het signaleren en bespreken van praktische en beleidsmatige knelpunten. Daarbij gaat het onder meer om de uitvoering van het Nagoya Protocol, toegang tot nationale en internationale genenbanken en ontwikkelingen die gevolgen hebben voor veredelingsbedrijven. Door samenwerking met nationale en internationale partners draagt Plantum bij aan een betrouwbaar en werkbaar systeem voor toegang tot genetische bronnen.

Moderne veredelingsmethoden spelen een belangrijke rol bij het versnellen van innovatie in de plantenveredeling. Technieken zoals New Genomic Techniques (NGT's) bieden extra mogelijkheden om sneller rassen te ontwikkelen die beter bestand zijn tegen ziekten, plagen en de effecten van klimaatverandering. Om deze innovatiekansen daadwerkelijk te benutten, is een modern en werkbaar Europees regelgevend kader essentieel.

In 2025-2026 heeft Plantum zich intensief ingezet voor de herziening van de Europese NGT-wetgeving. Daarbij is zowel op nationaal als Europees niveau actief gelobbyd voor een toekomstbestendig wettelijk kader. Daarnaast heeft Plantum bedrijven, beleidsmakers en andere stakeholders geïnformeerd over de mogelijkheden van NGT's en de ontwikkelingen in het politieke besluitvormingsproces. Ook heeft Plantum de sector vertegenwoordigd in studies, interviews en bijeenkomsten over de inzet van nieuwe veredelingstechnieken.

De inspanningen van de afgelopen jaren hebben eraan bijgedragen dat de Europese Unie een nieuwe verordening voor NGT heeft aangenomen. Daarmee ontstaat perspectief op een regelgevend kader dat beter aansluit bij de wetenschappelijke ontwikkelingen en de behoeften van de veredelingssector. Tegelijkertijd blijft het belangrijk om de gevolgen van nieuwe wetgeving voor Nederlandse bedrijven inzichtelijk te maken en de uitvoerbaarheid in de praktijk te bewaken.

In 2026-2027 ligt de focus op de verdere uitwerking van de onderliggende regelgeving van de Europese NGT-wetgeving. Plantum zal zich inzetten om ervoor te zorgen dat deze regelgeving uitvoerbaar blijft voor veredelingsbedrijven en blijft bijdragen aan innovatie, duurzaamheid en concurrentiekracht. Daarnaast blijft Plantum de rol vervullen van kennispartner voor leden en gesprekspartner voor overheid en andere stakeholders.

Een sterke kennis- en innovatie-infrastructuur is essentieel om de internationale koppositie van Nederland in plantaardig uitgangsmateriaal te behouden en uit te bouwen. Onderzoek draagt bij aan de ontwikkeling van nieuwe kennis en technologieën voor veredeling, versnelt innovaties op complexe eigenschappen en zorgt voor de opleiding van de professionals die de sector in de toekomst nodig heeft.

In 2025-2026 heeft Plantum zich ingezet om plantenveredeling stevig te verankeren in nationale onderzoeks- en innovatieagenda’s. Een belangrijke stap was de ontwikkeling van de Breeding Accelerator, die is opgenomen in de Nationale Technologiestrategie (NTS). Daarnaast is verder gewerkt aan de verbinding tussen wetenschap en praktijk, onder meer via het mentorprogramma voor postdocs en projecten binnen het Academic Consultancy Training-programma van Wageningen University & Research.

Deze inzet heeft eraan bijgedragen dat het belang van plantenveredeling breder wordt erkend binnen de Nederlandse overheid, ook buiten het traditionele landbouwdomein. Bovendien sluit de sector daardoor beter aan bij initiatieven op het snijvlak van innovatie, technologie en voedselproductie, zoals Food2040. Ook leverden onderzoeksprojecten op het gebied van carbon footprinting en resistentiegenen waardevolle inzichten op voor vervolgonderzoek.

In 2026-2027 blijft Plantum werken aan de verdere positionering van veredeling binnen het nationale en Europese innovatiebeleid. Daarbij ligt de focus op de uitwerking van de EU Biotech Act, nieuw Nederlands innovatiebeleid en de verdere uitvoering van de Breeding Accelerator binnen de Nationale Technologiestrategie en Food2040. Tegelijkertijd blijft Plantum zich samen met kennisinstellingen, bedrijven en overheden inzetten voor een sterke onderzoeksbasis en duurzame financiering van kennisontwikkeling voor de sector.

Intellectueel eigendom vormt de basis voor innovatie in de plantenveredeling. Veredeling vraagt om langdurige en kapitaalintensieve investeringen, terwijl het rendement vaak pas na vele jaren zichtbaar wordt. Een sterk en effectief systeem van intellectuele eigendomsrechten is daarom essentieel om bedrijven de zekerheid te bieden dat zij kunnen blijven investeren in onderzoek, innovatie en de ontwikkeling van nieuwe rassen.

In 2025-2026 lag de focus op de evaluatie van het communautaire kwekersrechtsysteem. Plantum heeft de belangen van haar leden actief ingebracht via enquêtes, interviews en consultaties en heeft leden ondersteund bij hun bijdrage aan dit proces. Daarnaast is geïnvesteerd in de verdere versterking van nationale, Europese en internationale netwerken, zodat de belangenbehartiging voor de sector nog effectiever kan plaatsvinden.

Ook in 2026-2027 blijft de evaluatie van het Europese kwekersrechtsysteem een belangrijk speerpunt. De uitkomsten kunnen leiden tot aanpassingen van de Europese regelgeving. Plantum blijft daarbij inzetten op verbeteringen rond farm saved seed (FSS), bescherming van geoogst materiaal, hoofdzakelijk afgeleide rassen (EDV) en een passende beschermingsduur.

Tegelijkertijd blijft Plantum de discussie over de rol van octrooien in de plantenveredelingssector nadrukkelijk agenderen in Den Haag en Brussel. Waar Plantum zich al jarenlang inzet voor een beter evenwicht tussen octrooirecht en veredeling, groeit het draagvlak voor veranderingen inmiddels ook bij overheden, politici en andere organisaties in Nederland en Europa. Het doel blijft een innovatievriendelijk juridisch kader dat ruimte biedt aan veredeling, concurrentiekracht en duurzame investeringen.

Daarnaast blijft Plantum actief samenwerken met nationale en internationale autoriteiten en partners, waaronder de Raad voor Plantenrassen, het CPVO en UPOV. Ook investeert Plantum in een sterk internationaal netwerk van partners en autoriteiten om de belangen van Nederlandse veredelingsbedrijven effectief te kunnen behartigen. Zo zorgen we ervoor dat systemen voor intellectueel eigendom blijven aansluiten bij de praktijk en behoeften van veredelingsbedrijven.