CBS-enquête: Forse reductie gebruik gewasbeschermingsmiddelen

Boeren en tuinders in Nederland hebben in 2024 met een fors lager gebruik van gewasbeschermingsmiddelen een grote stap gezet richting duurzamere teelt. Uit de recent gepubliceerde cijfers van het CBS blijkt dat het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen in alle sectoren met meer dan 22 procent is gedaald ten opzichte van 2020, met uitzondering van de consumptieaardappelteelt. LTO meldt dat het lagere gebruik opmerkelijk mag worden genoemd, in een jaar als 2024 dat uitzonderlijk nat en donker was en waarin de ziekte – en plaagdruk ongekend hoog was.

Uitgangsmateriaal

Het CBS vraagt land- en tuinbouwbedrijven eens in de vier jaar hoeveel middelen ze gebruiken per gewas. Er zijn geen aparte cijfers voor uitgangsmateriaal-productie, zoals opkweek van prei of teelt van graszaad. Ook wordt geen uitvraag gedaan naar de redenen waarom er minder gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt. Maar de toename van beschikbaarheid en gebruik van weerbare rassen en sterk uitgangsmateriaal spelen hierin zeker een rol.

Akkerbouwers geven bijvoorbeeld als meest gekozen maatregelen om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te voorkomen: het stellen van kwaliteitseisen aan pootgoed en zaaizaad en het kiezen voor rassen die resistent of tolerant zijn voor veel voorkomende ziekten en plagen (voortgangsrapportage Actieplan Plantgezondheid voorjaar 2025). Ook komen er steeds betere rassen met meer resistenties beschikbaar (Rassenlijst.info). Datzelfde geldt voor de groente-, fruit- en sierteelt. Denk aan ontwikkelingen als luis-resistentie in sla, inzet van robuustere rassen van ui in de beheersing van valse meeldauw, schurfresistentie in appel en weerbaardere rassen in de bollenteelt (KAVB | Bericht).

Ook bij de productie van weerbaar uitgangsmateriaal worden stappen gezet. Zoals nieuwe teeltsystemen voor opkweek van aardbeien uit zaad en ‘chemie-vrije’ of geïntegreerde opkweek van gerbera en vruchtgroenten, waardoor de productieteelt direct kan starten met biologische bestrijders.

Samen werken aan weerbare teelten

Verduurzaming van de gewasbescherming vergt inspanningen op velerlei vlak, zoals meer toelating en gebruik van ‘groene’ gewasbeschermingsmiddelen en weerbaar uitgangsmateriaal. We blijven daar gezamenlijk aan werken met het bedrijfsleven- en overheidspartners, zoals met het Uitvoeringsprogramma Gewasbescherming 2030.