Jaarplan 2023:
Future-proof in de
digitale transitie

2022-2023

Een belangrijk aandachtspunt binnen deze strategische pijler is de duurzaamheid van de operatie in de bedrijven. Vanuit Europese regelgeving wordt het vanaf 2025/2026 verplicht voor grote bedrijven om een jaarlijkse duurzaamheidsrapportage op te stellen (Corporate Sustainability Reporting Directive - CSRDD) en er is een voorstel om daarnaast ‘due diligence’ (gepaste zorgvuldigheid) werkwijzen te implementeren (Corporate Sustainable Due Diligence Directive - CSRDD).

Dit is een ingrijpende nieuwe ontwikkeling. Plantum is gestart met het voorbereiden van de sector op deze ontwikkelingen. Het afgelopen jaar is een themabijeenkomst georganiseerd over CSRD rapportageverplichtingen en een project gestart met als doel de leden hierbij te ondersteunen. We houden nauw contact met VNO-NCW, waarbij we ons richten op het behapbaar maken van de verplichtingen voor mkb-bedrijven en het waar mogelijk beperken van de verplichtingen naar ketenpartijen. VNO-NCW houdt de triloogbesprekingen tussen Commissie, Raad en Parlement in Brussel in de gaten.

2023-2024

Samen met een groep leden en een externe adviseur worden het komende jaar de eerste stappen gezet om rapportageverplichtingen uit te werken in werkbare mechanismen voor rapportage en voor het normeren van duurzaamheidsambities. Het doel is de negatieve impacts op de leefomgeving te verkleinen terwijl we positieve impacts vergroten in eigen duurzaamheid en in de waardeketens. De inhoudelijke uitwerking zal een groot deel van het verenigingsjaar 2023-2024 in beslag nemen en vormt een essentieel onderdeel van dit jaarplan. Daarbij moeten ook de due diligence ontwikkelingen rond internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen in het oog worden gehouden (zie volgende paragrafen) en wordt met organisaties in onze omgeving (andere brancheverenigingen, overheden, NGO’s etc.) contact onderhouden om de inhoud vorm te geven en te stroomlijnen met hun activiteiten op het gebied van duurzaamheid.

2022-2023

De Tweede Kamer sprak op nationaal niveau over het aannemen van een initiatiefwet specifiek voor Nederland over IMVO onder leiding van de ChristenUnie. De wet is vooralsnog aangehouden door minister Schreinemacher, ook zij wil net als de private sector inzetten op Europese regelgeving.

In Europa is de triloog over Europese regelgeving over de CSDDD in volle gang. In de nieuwe richtlijn wordt geregeld hoe bedrijven 'gepaste zorgvuldigheid' (Engels: due diligence) toepassen. De richtlijn is gericht op: 1) de identificatie van de (mogelijke) risico's van de bedrijfsactiviteiten, 2) het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van de negatieve effecten, 3) het communiceren over strategie en activiteiten, en 4) het nemen van herstelmaatregelen. De richtlijn geldt voor de eigen activiteiten, maar ook voor de risico's in de toeleveringsketen en bij keten en zakelijke relaties. Hierbij moet gedacht worden aan risico's op het gebied van mensenrechten, zoals gedwongen arbeid en uitbuiting, maar ook aan milieuvervuiling.

In de richtlijn wordt aangegeven voor welke bedrijven de regelgeving van toepassing is, in eerste instantie de grotere bedrijven. Verder wordt aangegeven hoe ver de verplichtingen reiken, men is niet alleen verantwoordelijk voor eigen activiteiten, maar ook voor activiteiten van de toeleveranciers en de afnemers in de keten. Ook wordt geregeld wat de consequenties zijn van niet (juist) uitvoeren van de verplichtingen. Via VNO-NCW is en wordt geprobeerd de consequenties van de nieuwe richtlijn voor het bedrijfsleven zoveel mogelijk in te perken, zodat deze werkbaar en haalbaar blijven.

De CSDDD is gebaseerd op de OECD guidelines for Multinational Enterprises on Responsible Business Conduct. Deze richtlijnen zijn vrijwillig en worden continu verder ontwikkeld. In 2023 is er een update gemaakt van de richtlijnen met alle veranderingen in de loop van de tijd. Eén van de belangrijke aspecten daarbij was de verdere verantwoordelijkheid van bedrijven over de inperkingen van de risico’s van activiteiten van de afnemers van hun producten en diensten. Dankzij lobby van VNO-NCW worden consumenten niet als businessrelaties gezien en vallen hun activiteiten er dus niet onder.

Naast haar bijdrage aan alle regelgevingstrajecten heeft Plantum deelgenomen aan een discussiemiddag bij de FNV over de rol van de branche- en werknemersorganisaties bij het voorkomen van kinderarbeid en het betalen van leefbaar loon.

 

2023-2024

Plantum blijft de ontwikkelingen rond due diligence en IMVO nauw volgen in samenwerking met VNO-NCW en zal inbreng blijven geven in de ontwikkeling van standpunten en de leden hierover informeren.

2022-2023

Seed NL is het partnerschap van Plantum, de NAO en de ministeries van Buitenlandse Zaken en Landbouw. Vanuit dit partnerschap wordt vooral een bijdrage geleverd aan de duurzame ontwikkelingsdoelstelling nummer 2: Geen honger. In 2022 en 2023 heeft Plantum actief bijgedragen aan de evaluatie van de eerste fase van SeedNL. Vanuit onze bestuurlijke verantwoordelijkheid is gewerkt aan de verdere ontwikkeling van Seed NL. Het promotieonderzoek van Emily ter Steeg, ondersteund door VTZ, draagt daar ook aan bij. Daarnaast zijn ideeën ontwikkeld voor een Seeds for Food Coalition, die moet gaan bijdragen aan grote discussies over zaaizaadsystemen en het mondiaal beleid rond uitgangsmateriaal.

Op meer operationeel niveau is informatie uitgewisseld over de interesses, wensen en knelpunten van Plantum-leden in landen zoals Egypte en Tanzania. Plantum heeft haar verantwoordelijkheden genomen in lopende projecten in Ethiopië en Nigeria. Voor Ethiopië lag de nadruk op het op een hoger plan brengen van de zaaizaadassociatie en het bijdragen aan betere rassenregistratie. Voor beide activiteiten is tijd nodig om volgende stappen te kunnen maken. Daarnaast werd een brede Ethiopische delegatie in Nederland gefaciliteerd.

2023-2024

SeedNL gaat na een de evaluatie afgelopen zomer een nieuwe fase in. Plantum zal bijdragen aan de jaarlijkse SeedNL dag. Deze dag is bedoeld om de betrokkenheid van leden in de tweede convenantperiode te versterken, om projecten met de leden te bespreken en om de mogelijkheden te verkennen van de Combitrack-focuslanden van Buitenlande Zaken.

Daarnaast staat een groot aantal onderwerpen op de planning, zoals het ondersteunen van de doorontwikkeling van Seeds for Food Coalition, een idee voor het bevorderen van duurzaamheid en voedselzekerheid. Ook wordt gekeken of een update gemaakt kan worden van de publicatie ‘Your partner in Seed Quality’ en onderzocht wat de economische duurzaamheid van de sector is in de veranderende geopolitieke situatie.

2022-2023

Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft de procedure voor de uitbreiding van de toelating van laag-risicomiddelen vereenvoudigd. Ook heeft de EU op voorstel van het Ctgb en op aandringen van Plantum en Glastuinbouw Nederland het grensvlak tussen gewasbeschermingsmiddelen en biociden verduidelijkt. Hierdoor kunnen desinfectiemiddelen als biociden beschikbaar blijven. Dat is belangrijk omdat desinfectiemiddelen onmisbaar zijn voor preventie en hygiëne in geïntegreerde gewasbescherming. Het verkrijgen van vrijstellingen is het afgelopen jaar nog lastiger geworden, mede door een uitspraak van het Europese Hof over de Belgische vrijstelling van neonicotinoïden zaadbehandeling in suikerbieten.

Plantum heeft nationaal en Europees - met Euroseed - inspraak geleverd op de nieuwe concept-verordening ‘Duurzaam gebruik gewasbeschermingsmiddelen’ (Sustainable Use Directive – SUR). De aandachtspunten zijn: voldoende mogelijkheden voor hoogwaardige teelten, bevorderen van alternatieven, zaadbehandeling compatibel met IPM en kunnen voldoen aan fytosanitaire vereisten.

We hebben aangestuurd op verbreding van het concept ’weerbaarheid’ in het Uitvoeringsprogramma Gewasbescherming 2030. Ook wordt inclusieve preventie meegenomen op gebieden, zoals bodemweerbaarheid, bemesting, veredeling, hygiëne en gezond uitgangsmateriaal. In dit kader hebben we ook diverse onderzoeksprojecten en pilots geïnitieerd voor weerbaar telen bijvoorbeeld in opkweek groenteplanten, groentezaadteelt en graszaadteelt. Ook wordt gewerkt aan een notitie om het begrip ‘weerbaarheid’ te verduidelijken.

Plantum heeft de leden voorzien van informatie over de Omgevingswet en eisen aan verpakkingen.  Ook hebben we het convenant Milieu-impact potgrond en substraten mede ondertekend. Voor uitgangsmateriaal bestaat een uitzondering op het terugdringen van turfgebruik bij het professioneel gebruik van substraten. Omdat het gebruik van veen bij het zaaien en stekken onontbeerlijk is, geldt daar het afgesproken percentage van 35 procent niet. Dat betekent dat er tijd is om verder onderzoek te doen naar de mogelijkheden.

2023-2024

Samen met de toelatingshouders van biociden zal Plantum onderzoeken hoe we de ruimte kunnen benutten die de nieuwe Europese beschrijving biedt voor desinfectiemiddelen. We streven naar een werkbare Europese Verordening duurzaam gebruik gewasbeschermingsmiddelen. We zetten ons in voor de doelstellingen van het Uitvoeringsprogramma Gewasbescherming 2030 met de specifieke aantekeningen voor onze sector en we zetten ons in voor onderzoeksprojecten en pilots gericht op weerbaar telen.

We blijven werken aan de vereenvoudiging van procedures voor groene middelen, kleine toepassingen en systeemtoelatingen. Het is belangrijk om de gevolgen van de recente uitspraak van het Europees Hof over vrijstellingen nauwlettend in de gaten te houden en in gesprek te blijven met de overheid om ervoor te zorgen dat het instrument van vrijstelling beschikbaar blijft.

De juiste bemesting en grondbewerking zorgt voor een betere bodemgezondheid en is daarmee de basis voor weerbaar telen. Samen met collega-branches vragen we om inzet van de overheid voor aanpassingen in mestwetgeving. Ook volgen we de implementatie van nieuwe wetgeving, zoals de Omgevingswet en verpakkingsvoorschriften en besteden extra aandacht aan waterkwaliteit en de beschikbaarheid van water. Daarnaast wordt er een inhoudelijke bijdrage aan het op het juiste niveau brengen van duurzaamheidsrapportages in het kader van CSRD.

Binnen de People, Planet, Profit aandachtsgebieden van duurzaamheid wordt bij Plantum de P van People vooral behartigd door de commissie Sociale Zaken en de commissie Cao Glastuinbouw.

 

2022-2023

Collectieve arbeidsovereenkomsten staan aan de basis van goed werkgeverschap in de sector. Om tuinzaadbedrijven hierbij verder te ondersteunen, werd in de cao-app, die in september 2022 is gelanceerd, ook de Arbocatalogus opgenomen. Zowel in het Nederlands als in het Engels. Het vernieuwen van de cao-tekst is uitgesteld om eerst de discussie af te ronden over het wel of niet algemeen verbindend verklaren.

Een belangrijke ontwikkeling in de cao Glastuinbouw was het aanpassen van de onderste loonschaal zodat deze weer goed aansluit bij het Wettelijk Minimumloon. Een vereenvoudiging van de cao-tekst is uitgesteld. Ook is een onderzoek gestart naar de inzet van flexibele arbeidsvormen.

In de cao Colland is afgesproken om de leeftijd voor de seniorenregeling Glastuinbouw in twee stappen van een half jaar te verhogen naar 63 jaar. Voor een extra project voor duurzame inzetbaarheid bleken er onvoldoende financiële middelen te zijn. Het nieuw ingestelde gemandateerd overleg voor de cao Colland Arbeidsmarkt is gestart met een bespreking van het mandaatreglement.

Door gemandateerd overleg van sociale partners voor BPL Pensioen is gekozen voor de Solidaire Pensioenregeling als de toekomstige nieuwe pensioenregeling.

Een belangrijk resultaat van het afgelopen jaar was ook het afsluiten van een vijfjarige cao Weefselkweek die, met enkele uitzonderingen, de cao Glastuinbouw volgt.

 

2023-2024

Op de rol voor het komend jaar staan onder andere het verbeteren en meer eenduidig maken van de tekst van het artikel over arbeidsongeschiktheid in de cao Tuinzaadbedrijven en aanpassen van de aanvullingsregeling bij arbeidsongeschiktheid minder dan 35 procent. Bij Glastuinbouw staat een onderzoek gepland naar de beloning in de glastuinbouw ten opzichte van een aantal andere sectoren. Ook zal er aandacht zijn voor het aanpassen en verbeteren van cao-regelingen voor arbeidsongeschiktheid en het realiseren van een cao-app voor de glastuinbouw. Bij de cao voor de Weefselkweeksector zal het cao-artikel over pensioen aangepast moeten worden aan de nieuwe Wet Toekomst Pensioenen.

Andere punten voor het komende jaar zijn: de implementatie van de nieuwe strategie bij KasGroeit,  de ontmanteling van het Mobiliteitscentrum Glastuinbouw en het op orde brengen van de financiële huishouding van de sectorcommissie Glastuinbouw van Colland Arbeidsmarktbeleid. Ook moet het gemandateerd overleg van sociale partners van BPL Pensioenen invulling geven aan de pensioendoelstellingen, het solidariteitsbeleid en eventuele compensatie voor de nieuwe pensioenregeling.